Azərbaycanda sığorta bazarı son illərdə inkişaf etsə də, vətəndaşların sığorta məhsullarına yanaşması və məlumatlılıq səviyyəsi hələ də müzakirə olunan mövzulardan biridir. “Sığortalı Azərbaycan” sığorta eksperti Vüsal Bədəlov ilə sığorta seçimində edilən səhvlər, sığorta ödənişindən imtina hallarında vətəndaşların hüquqları, bazarın gələcəyi və süni intellektin sığorta sektoruna təsiri barədə həmsöhbət olub.
– Azərbaycanda sığorta bazarında vətəndaşların ən çox rastlaşdığı problem hansıdır və bunun əsas səbəbi nədir?
Vüsal Bədəlov: Ən böyük problem sığortanı yalnız ödəniş almaq lazım olanda xatırlamaqdır. Bir çox insanlar müqavilənin şərtlərini oxumadan, yalnız qiymətə əsasən seçim edir. Digər tərəfdən, sığorta hadisəsi baş verəndə gözləntilərlə müqavilə şərtləri üst-üstə düşmədiyi üçün narazılıqlar yaranır. Maarifləndirmənin artırılması bu problemin həllində əsas amildir.
– Sığorta şirkəti seçərkən insanlar əsasən hansı səhvləri edirlər? Müqavilə imzalamazdan əvvəl mütləq nələrə diqqət yetirmək lazımdır?
Vüsal Bədəlov: Ən böyük səhv ən ucuz təklifi seçməkdir. Halbuki vacib olan sığortanın nələri əhatə etməsi, istisna hallar, ödəniş limitləri, franşiza və zərərin necə tənzimlənməsidir. Müqavilə imzalamazdan əvvəl bu məqamlar diqqətlə öyrənilməli və başa düşülməlidir.
– Son illər avtomobil qəzaları və təbii fəlakətlərin artması fonunda mövcud sığorta məhsulları kifayət qədər effektivdirmi, yoxsa yeni yanaşmalara ehtiyac var?
Vüsal Bədəlov: Mövcud məhsullar əsas riskləri əhatə edir. Lakin dəyişən risklər fonunda daha çevik və fərdiləşdirilmiş sığorta məhsullarına ehtiyac artır. Xüsusilə iqlim dəyişiklikləri, elektromobillər və yeni texnologiyalar bazarda yeni yanaşmalar tələb edir.
– Sığorta ödənişindən imtina hallarında vətəndaşın hansı hüquqları var? Belə vəziyyətdə ilk olaraq hansı addımlar atılmalıdır?
Vüsal Bədəlov: İlk növbədə imtinanın yazılı əsaslandırılması tələb edilməlidir. Daha sonra müqavilə şərtləri diqqətlə yoxlanmalı, qərarın qanunvericiliyə uyğunluğu qiymətləndirilməlidir. Əgər vətəndaş qərarla razı deyilsə, müvafiq dövlət qurumuna və ya məhkəməyə müraciət etmək hüququna malikdir. Əsas məsələ emosional deyil, hüquqi müstəvidə hərəkət etməkdir.
– Azərbaycanda hələ də geniş yayılmayan, amma insanların mütləq sahib olmalı olduğu sığorta növləri hansılardır və niyə?
Vüsal Bədəlov: Fərdi bədbəxt hadisələrdən sığorta, könüllü əmlak sığortası və KASKO sığortası daha geniş yayılmalıdır. Çünki ən böyük maliyyə itkiləri məhz gözlənilməz hadisələr zamanı yaranır və bu sığortalar ailənin maliyyə sabitliyini qorumağa kömək edir.
– Süni intellekt və rəqəmsal texnologiyalar sığorta sektorunu necə dəyişəcək? Sizcə yaxın illərdə zərərin qiymətləndirilməsi və saxtakarlığın aşkarlanması tam avtomatlaşdırıla bilərmi?
Vüsal Bədəlov: Yaxın gələcəkdə süni intellekt zərərin ilkin qiymətləndirilməsi, risk analizi və saxtakarlığın aşkarlanması kimi istiqamətlərdə daha geniş tətbiq olunacaq. Bu texnologiyalar xidmətin sürətini və dəqiqliyini artıracaq. Bununla belə, böyük həcmli və mürəkkəb zərərlərin qiymətləndirilməsində insan ekspertizasına ehtiyac qalacaq. Ən optimal model insan təcrübəsi ilə süni intellektin birgə işlədiyi yanaşmadır.
– Əgər bu gün hər bir ailəyə cəmi bir sığorta növü tövsiyə etməli olsaydınız, bu hansı sığorta olardı və niyə?
Vüsal Bədəlov: Əgər yalnız bir seçim etmək mümkün olsaydı, mən ailənin yaşayış evinin əmlak sığortasını tövsiyə edərdim. Çünki ev əksər ailələrin ən böyük sərvətidir və yanğın, partlayış, təbii fəlakət kimi hadisələr bir anda illərlə qurulan maddi dəyəri məhv edə bilər. Nisbətən əlçatan sığorta haqqı ilə bu riski maliyyə baxımından idarə etmək mümkündür.
Müəllif Hüquqları: Sığortalı Azərbaycan – “Sigorta Medya” nəşridir. Bütün hüquqlar qorunur. Platformamız vasitəsilə fərdi sığorta və korporativ sığorta növləri, o cümlədən həyat sığortası və könüllü pensiya sığortası haqqında ən son xəbərləri izləyə bilərsiniz. Regionun sığorta gündəmini izləmək üçün Sigorta Medya Türkiye səhifəsini də ziyarət edə bilərsiniz.
