Türkiyə Sığorta Birliyi (TSB) 9-20 noyabr 2026-cı il tarixlərində Antalyada keçiriləcək BMT-nin İqlim Dəyişikliyi Konfransı (COP31) öncəsi sığorta sektorunun iqlim gündəliyi ilə bağlı prioritetlərini və yol xəritəsini açıqlayıb.
SığortalıAzərbaycan xəbər verir ki, Türkiyənin sığorta sektoru COP31 çərçivəsində iqlim risklərinin ölçülməsi və azaldılması, fəlakətlərin maliyyələşdirilməsi, yaşıl investisiyaların sığortalana bilməsi və sığorta təminatı boşluğunun azaldılması kimi məsələləri gündəmə gətirəcək.
TSB sığortanın yalnız zərər baş verdikdən sonra maliyyə təminatı təqdim edən mexanizm deyil, həm də risklərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi, azaldılması, bölüşdürülməsi və iqlim transformasiyasının maliyyələşdirilməsində aktiv rol oynayan sektor kimi mövqeləndirilməsini hədəfləyir.
TSB: Sığortanın rolunu zərər ödənişindən kənara daşımalıyıq
İstanbulda keçirilən mətbuat görüşündə TSB-nin COP31 hazırlıqları ilə bağlı yanaşması açıqlanıb. Görüş TSB sədri Ahmet Yaşarın rəhbərliyi ilə keçirilib.
Toplantıda TSB sədr müavinləri Fahri Uğur və Ayhan Sincek, İdarə Heyətinin üzvü Neslihan Neciboğlu, Baş katib Özgür Obalı və digər rəhbər şəxslər iştirak ediblər. Görüşün xüsusi qonağı isə Boğaziçi Universitetinin müəllimi, iqlimşünas Prof. Dr. Levent Kurnaz olub.
TSB sədri Ahmet Yaşar bildirib ki, iqlim dəyişikliyi artıq yalnız ekoloji problem deyil, şəhərlərə, kənd təsərrüfatına, sənayeyə, enerji infrastrukturuna və şirkətlərin maliyyə göstəricilərinə birbaşa təsir edən iqtisadi reallıqdır.
Onun sözlərinə görə, sığorta sektorunun məlumat, modelləşdirmə, risk mühəndisliyi və maliyyə imkanlarından risk baş verməzdən əvvəl istifadə edilməlidir.
Yaşar qeyd edib ki, sığorta şəhərlərin, infrastruktur layihələrinin, enerji investisiyalarının və istehsal müəssisələrinin layihələndirilməsi mərhələsindən etibarən prosesə daxil olmalıdır.
COP31 yol xəritəsinin üç əsas istiqaməti
TSB-nin COP31 yol xəritəsində sığortanın iqlim fəaliyyətindəki rolu üç əsas istiqamət üzrə müəyyənləşdirilib:
Təminat: Məlumat, modelləşdirmə, erkən xəbərdarlıq sistemləri və risk mühəndisliyi vasitəsilə iqlim risklərinin azaldılması.
Maliyyələşdirmə: Sığorta, reasürans, risk hovuzları, parametrik həllər və alternativ risk transferi mexanizmləri vasitəsilə risklərin bölüşdürülməsi.
Transformasiya: Təmiz enerji, yaşıl sənaye, dayanıqlı infrastruktur və təbiət əsaslı investisiyaların maliyyələşdirilə və sığortalana bilən vəziyyətə gətirilməsi.
TSB bu yanaşmanı “Düzgün ölçmə, effektiv azaltma və davamlı bölüşdürmə ilə iqlim fəaliyyətinin miqyasının genişləndirilməsi” çərçivəsində təqdim edir.
COP31-də “Sığorta Evi” yaradılacaq
TSB-nin COP31 çərçivəsində əsas təşəbbüslərindən biri Antalyada “Sığorta Evi”nin yaradılması olacaq.
“Sığorta Evi” yalnız tədbir məkanı kimi deyil, sığorta və reasürans şirkətlərini, dövlət qurumlarını, beynəlxalq təşkilatları, inkişaf maliyyələşdirmə qurumlarını, investorları, real sektoru, akademik dairələri və vətəndaş cəmiyyətini bir araya gətirəcək əməkdaşlıq platforması kimi nəzərdə tutulur.
Platformada beş əsas istiqamət üzrə müzakirələr aparılacaq:
- İqlimə dayanıqlı şəhərlər və fəlakət risklərinin maliyyələşdirilməsi;
- Təmiz enerji və yaşıl sənayeləşmə;
- Ərzaq təhlükəsizliyi və təbiət əsaslı həllər;
- Məlumat, modelləşdirmə və iqlim risk xəritəsi;
- Əhatəli dayanıqlılıq.
Sığorta Evində dörd günlük proqram keçiriləcək
“Sığorta Evi” çərçivəsində 11-14 noyabr tarixlərində iki mərhələli proqramın keçirilməsi planlaşdırılır.
11-12 noyabr tarixlərində TSB rəhbərliyində sektor görüşləri təşkil ediləcək. Bu mərhələdə şəhər fəlakətlərinin maliyyələşdirilməsi, təmiz enerji investisiyalarının sığortalana bilməsi, ərzaq təhlükəsizliyi modelləri və təşviq mexanizmləri müzakirə olunacaq.
13-14 noyabr tarixlərində isə BMT-nin Ətraf Mühit Proqramının Maliyyə Təşəbbüsü (UNEP FI) ilə əməkdaşlıq çərçivəsində COP31 Global Sustainable Insurance Summit keçiriləcək.
Zirvədə maliyyə sabitliyi, sığorta təminatı boşluğu, dayanıqlı risk qəbulu, təbiətin maliyyə sisteminə inteqrasiyası və əhatəli dayanıqlılıq məsələləri beynəlxalq səviyyədə müzakirə ediləcək.
TSB iqlim risklərinin xəritəsini hazırlayacaq
TSB İdarə Heyətinin üzvü Neslihan Neciboğlu iqlim risklərinin idarə olunmasında məlumat və modelləşdirmənin əhəmiyyətini vurğulayıb.
O bildirib ki, sığorta sektorunun zərər məlumatları, iqlim modelləri və iqtisadi fəaliyyətlərə dair məlumatların birləşdirilməsi risklərin daha dəqiq qiymətləndirilməsinə və qarşısının alınmasına imkan verə bilər.
Neciboğlunun sözlərinə görə, külək və günəş enerjisi layihələri, batareya enerji saxlama sistemləri və yaşıl sənaye investisiyaları yeni risk profilləri yaradır.
TSB bu məqsədlə “Türkiyə İqlim Riski və Sığorta Araşdırması”nı həyata keçirməyi planlaşdırır. Araşdırma vasitəsilə hansı regionun və hansı sektorun hansı iqlim riskinə nə dərəcədə məruz qaldığının müəyyənləşdirilməsi hədəflənir.
COP31-dən sonra konkret layihələr həyata keçiriləcək
TSB COP31 hazırlıqlarının yalnız konfransla məhdudlaşmasını istəmir. Birliyin əsas məqsədlərindən biri konfransdan sonra konkret layihələrin və maliyyələşdirmə mexanizmlərinin həyata keçirilməsidir.
Planlara regional və sektoral iqlim risklərinin qiymətləndirilməsi, fəlakətlərin maliyyələşdirilməsi üzrə siyasət çərçivələrinin hazırlanması, erkən xəbərdarlıq sistemlərinin inkişafı, kənd təsərrüfatı və enerji sahəsində beynəlxalq təcrübələrin paylaşılması daxildir.
Bundan əlavə, dövlət, özəl sektor və beynəlxalq təşkilatların iştirakı ilə yeni risk transferi mexanizmlərinin pilot tətbiqinin hazırlanması nəzərdə tutulur.
TSB Baş katibi Özgür Obalı bildirib ki, COP31 yalnız bir neçə günlük tədbir kimi qiymətləndirilməməlidir.
Onun sözlərinə görə, əsas məqsəd dövlət və özəl sektorun fəlakət risklərini birlikdə daşıya biləcəyi tətbiq edilə bilən modellər yaratmaqdır.
Obalı bildirib ki, uğur keçirilən toplantıların sayı ilə deyil, qərarvermə proseslərinə daxil ediləcək risk məlumatları, beynəlxalq tərəfdaşlıqlar, yeni maliyyələşdirmə imkanları və pilot layihələrlə ölçüləcək.
Türkiyə DASK və TARSİM təcrübəsini COP31-ə çıxaracaq
TSB COP31 çərçivəsində Türkiyənin sığorta sahəsində əldə etdiyi təcrübəni də beynəlxalq gündəmə daşımağı planlaşdırır.
Bu çərçivədə kənd təsərrüfatı risklərinin idarə edilməsində TARSİM vasitəsilə yaradılmış dövlət-özəl sektor əməkdaşlığı modeli, həmçinin DASK vasitəsilə genişmiqyaslı fəlakət risklərinin hovuzlaşdırılması və əvvəlcədən maliyyələşdirilməsi təcrübəsi təqdim ediləcək.
TSB sədri Ahmet Yaşar bildirib ki, iqlim dayanıqlılığı yalnız binaların, fabriklərin və infrastrukturun qorunması ilə məhdudlaşmamalıdır.
Onun sözlərinə görə, insanların gəlirlərini və gələcəyini qoruyan maliyyə mexanizmlərinin yaradılması da vacibdir.
TSB sığorta təminatı boşluğunu azaltmağı hədəfləyir
TSB-nin COP31 vizyonunda əsas məsələlərdən biri də iqlim və fəlakət riskləri üzrə sığorta təminatı boşluğunun azaldılmasıdır.
Ahmet Yaşarın sözlərinə görə, sığortaya çıxışın genişləndirilməsi, mikrosığorta və sosial müdafiə modellərinin inkişaf etdirilməsi qarşıdakı dövrün əsas prioritetlərindən olacaq.
O qeyd edib ki, texnologiya, məlumat və yeni məhsul modellərindən istifadə etməklə sığorta daha geniş əhali qruplarına çatdırılmalıdır.
Türkiyə sığorta sektoru 2026-cı ilin ilk yarısında böyüyüb
COP31 hazırlıqları ilə yanaşı, toplantıda Türkiyənin sığorta və fərdi pensiya sektorunun 2026-cı ilin ilk yarısındakı göstəriciləri də açıqlanıb.
Sektorun ümumi sığorta haqqı istehsalı iyunun sonuna ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 29 faiz artaraq 744 milyard türk lirəsinə çatıb. Bunun 629 milyard lirəsi həyat sığortası istisna olmaqla digər sahələrin, 115 milyard lirəsi isə həyat sığortasının payına düşüb.
Sektorun ümumi aktivləri 4,4 trilyon lirəyə, iqtisadiyyata təmin etdiyi maliyyə resursları isə 3,6 trilyon lirəyə yüksəlib.
Türkiyədə fəaliyyət göstərən 67 sığorta, pensiya və reasürans şirkətinin 44-ü həyat sığortası istisna olmaqla digər sığorta şirkətlərindən, 19-u həyat və pensiya şirkətlərindən, 4-ü isə reasürans şirkətlərindən ibarətdir.
Aktiv sığortalıların sayı 34,7 milyona çatıb.
Avtomobil və sağlamlıq sığortaları önə çıxıb
2026-cı ilin ilk yarısında Türkiyədə avtomobilin icbari məsuliyyət sığortasında prim istehsalı 33 faiz artaraq 152 milyard lirəyə çatıb.
Xəstəlik və sağlamlıq sığortasında 35 faiz artımla 145 milyard lirə, həyat sığortasında 46 faiz artımla 115 milyard lirə, yanğın və təbii fəlakətlər üzrə 23 faiz artımla 97 milyard lirə, ümumi zərərlər üzrə 52 faiz artımla 83 milyard lirə, kasko sığortasında isə 25 faiz artımla 82 milyard lirə prim istehsal olunub.
Həyat sığortası istisna olmaqla digər sığorta şirkətlərinin ümumi ödənilmiş zərərləri 286,1 milyard lirəyə yüksəlib.
BES və OKS fondları 2,4 trilyon lirəni keçib
Türkiyədə həyat və pensiya şirkətlərinin ümumi aktivləri 2,9 trilyon lirəyə çatıb.
Pensiya Nəzarət Mərkəzinin 2026-cı ilin iyun ayına olan məlumatlarına görə, BES və OKS-də ümumi fondların həcmi 2 trilyon 401 milyard lirəyə yüksəlib.
Bunun 2 trilyon 248 milyard lirəsi BES, 153 milyard lirəsi isə OKS fondlarının payına düşüb.
BES və OKS-də ümumi fərdi iştirakçıların sayı 16,9 milyon nəfər olub. Bunun 9,2 milyonunu BES, 7,7 milyonunu isə OKS iştirakçıları təşkil edib.
Türkiyə 2030-cu ilə qədər sığorta penetrasiyasını artırmaq istəyir
TSB Türkiyənin sığorta penetrasiyasını 2030-cu ilə qədər 4,7 faizə, ümumi prim istehsalını isə 50 milyard dollara çatdırmağı hədəfləyir.
2025-ci ildə Türkiyədə sığorta penetrasiyası 2,62 faiz səviyyəsində qiymətləndirilib. Bu göstərici 2024-cü ildə OECD üzrə 6,2 faiz olan orta göstəricidən aşağıdır.
TSB-nin məlumatına görə, Türkiyənin sığorta sektoru 2025-ci il etibarilə birbaşa 27 min 757 nəfəri, ekosistemlə birlikdə isə 200 mindən çox şəxsi işlə təmin edib.
Sektor risklərin idarə edilməsi, kapitalın qorunması, investisiyaların mümkünləşdirilməsi və dayanıqlı inkişafın dəstəklənməsi baxımından Türkiyə iqtisadiyyatında mühüm rol oynamaqda davam edir.
Müəllif Hüquqları
Sığortalı Azərbaycan – “Sigorta Medya” nəşridir. Bütün hüquqlar qorunur. Platformamız vasitəsilə fərdi sığorta və korporativ sığorta növləri, o cümlədən həyat sığortası və könüllü pensiya sığortası haqqında ən son xəbərləri izləyə bilərsiniz. Regionun sığorta gündəmini izləmək üçün Sigorta Medya Türkiye səhifəsini də ziyarət edə bilərsiniz.
