15 C
Baku
Cümə, Noyabr 20, 2026
Ev Sığorta Xəbərləri Ahmet Yaşar: Risklərin idarə edilməsini investisiyanın son mərhələsinə saxlamayın

Ahmet Yaşar: Risklərin idarə edilməsini investisiyanın son mərhələsinə saxlamayın

0
120

Sığortalı Azərbaycan xəbər verir ki, ESİAD-ın 5-ci İnvestisiya Sammitində çıxış edən Türkiyə Sığorta Birliyi nin (TSB) sədri Ahmet Yaşar risklərin idarə edilməsi və risk mühəndisliyinin əhəmiyyətindən danışıb. O, bu prosesin investisiyanın yalnız son mərhələsində deyil, texniki-iqtisadi əsaslandırma və layihələndirmə mərhələlərindən etibarən tətbiq edilməli olduğunu bildirib.

İqlim dəyişikliyinin artıq birbaşa investisiya və maliyyə balansı riskinə çevrildiyini qeyd edən Yaşar, müəssisələri sığorta təminatlarını, təchizat zəncirlərini və fəaliyyətin dayanması risklərini birlikdə qiymətləndirməyə çağırıb.

Türkiyə Sığorta Birliyinin sədri Ahmet Yaşar İzmir şəhərindəki Swissôtel Büyük Efes hotelində keçirilən ESİAD-ın 5-ci İnvestisiya Sammitində investisiyaların və istehsalın davamlılığında risklərin idarə edilməsi və sığortanın rolunu ətraflı izah edib.

Yaşar vurğulayıb ki, investisiyanın uğuru yalnız kapital qoyuluşu ilə ölçülməməlidir. Eyni zamanda, onun uzun illər ərzində istehsal etməyə, məşğulluq yaratmağa və dəyər formalaşdırmağa davam etməsi əsas meyardır. O, risklərin şirkətlərin bütün fəaliyyət istiqamətlərini və qarşılıqlı asılılıqlarını əhatə edən yanaşma ilə qiymətləndirilməsinin vacibliyini bildirib.

Zədələnmiş avadanlığın yenisi ilə əvəz edilə biləcəyini deyən Yaşar, istehsalın dayandığı müddətdə itirilən müştərilərin, pozulan ixrac əlaqələrinin və pul axınındakı problemlərin hər zaman asanlıqla kompensasiya edilə bilməyəcəyini qeyd edib:

“İdarə heyətlərinin risk qiymətləndirməsi fabrikin qapısında bitməməlidir. Təchizatçılar, müştərilər, əməkdaşlar, maliyyələşmə strukturu və fəaliyyətin davamlılığı da bu qiymətləndirməyə daxil edilməlidir”.

“Risk Mühəndisi Bu Müzakirələrə Daha Erkən Qoşulmalıdır”

Yaşar investisiya proseslərində sığorta ilə bağlı müzakirələrin əksər hallarda torpaq sahəsi, obyekt və istehsal xətləri ilə bağlı qərarlar qəbul edildikdən sonra başladığına diqqət çəkib. Onun sözlərinə görə, risk mühəndisliyi layihələndirmə mərhələsindən etibarən prosesə daxil edilməlidir.

Torpaq sahəsinin seçilməsi, yanğın təhlükəsizliyi bölmələri, elektrik infrastrukturu və kritik avadanlıqların yerləşdirilməsi kimi məsələlərin investisiyanın ilkin mərhələsində qiymətləndirilməsi mümkün itkiləri azalda bilər.

Yaşar bildirib ki, sığorta proqramları hazırlanarkən yalnız aktivlərin dəyəri deyil, müəssisənin yenidən fəaliyyətə başlaması üçün tələb olunan müddət də nəzərə alınmalıdır. Kritik avadanlığın alınması, quraşdırılması və sınaqdan keçirilməsi dövründə əməkhaqlarının, kredit ödənişlərinin və sabit xərclərin necə qarşılanacağı əvvəlcədən planlaşdırılmalıdır.

“İqlim Riski Artıq Birbaşa İnvestisiya və Maliyyə Balansı Riskidir”

Aşırı istilərin əməkdaşların sağlamlığına və enerji tələbatına, quraqlığın kənd təsərrüfatına və sudan asılı sənaye sahələrinə, güclü yağışların isə infrastruktura, logistikaya və dövriyyə kapitalına təsir etdiyini bildirən Yaşar, iqlim riskinin artıq birbaşa investisiya və maliyyə balansı riskinə çevrildiyini vurğulayıb.

Oktyabr ayında İstanbul və ətraf vilayətlərdə baş verən güclü yağışlarla bağlı məlumatları paylaşan Yaşar, təxminən 12 min 940 sığorta işi üzrə ödənilmiş təzminatlarla hələ yekunlaşmamış işlər üçün ayrılmış ehtiyat təzminatların ümumi məbləğinin 14,67 milyard türk lirəsinə çatdığını bildirib. O, bu məbləğin təxminən 1,47 milyard lirəsinin artıq ödənildiyini qeyd edib.

Sığortasız və ya kifayət qədər sığortalanmamış itkilərin müəssisələrin dövriyyə kapitalı, ailələrin yığımları və ya dövlət resursları hesabına qarşılandığını bildirən Yaşar, sığortası olan müəssisələrdə də təminat boşluqlarının yarana biləcəyini deyib.

Aktivlərin cari dəyərindən aşağı məbləğdə sığortalanması və ya fəaliyyətin dayanması riskinin sığorta təminatına daxil edilməməsi ciddi problemlərə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən sığorta müqavilələrinin məbləğlərinin və təminat şərtlərinin mütəmadi yenilənməsi vacibdir.

Qulluq Ehtiyacı Ailələrin Gəlirlərinə və Yığımlarına da Təsir Göstərir

Demoqrafik dəyişikliklərin pensiya, əmək fəaliyyəti, səhiyyə və uzunmüddətli qulluq ehtiyaclarını birlikdə dəyişdirdiyini bildirən Yaşar, Türkiyədə 65 yaş və yuxarı əhalinin ümumi əhali içərisində payının 2025-ci ildə 11,1 faizə çatdığını deyib. Türkiyə Statistika Qurumunun proqnozlarına əsasən, bu göstəricinin 2050-ci ildə 23,1 faizə yüksəlməsi gözlənilir.

Yaşar yaşlı insanların ehtiyaclarına uyğun texnologiyalardan əlçatan mənzillərə və evdə dəstək xidmətlərinə qədər yeni investisiya sahələrinin yaranacağını bildirib. Onun sözlərinə görə, qulluq xərclərinin artması ailə üzvlərindən birinin iş saatlarını azaltmasına səbəb ola bilər. Beləliklə, qulluq ehtiyacı həm də gəlir və yığım riski yaradır.

Uzunmüddətli qulluq sığortası kimi modellərin xidmət standartları, qulluq personalının peşəkarlığı, dövlət dəstəyi və ailələrin ödəmə imkanları ilə birlikdə qiymətləndirilməli olduğunu qeyd edən Yaşar bildirib:

“Güvəncə yalnız əlçatan və davamlı xidmət infrastrukturu ilə real məna qazanır”.

Sağlamlıq Təminatının Uzun İllər Davam Etdirilməsi Vacibdir

Yaşar tamamlayıcı sağlamlıq sığortası üzrə sığortalıların sayının 2015-ci ildə təxminən 134 min nəfər olduğu halda, 2026-cı ilin avqust ayına qədər 5,8 milyona çatdığını bildirib.

O, sığortalıların əldə etdikləri təminatdan uzun illər ərzində istifadə edə bilmələrinin vacibliyini vurğulayıb. Bunun üçün profilaktik səhiyyə xidmətləri, erkən diaqnostika, aydın sığorta təminatları və proqnozlaşdırıla bilən xərclər üzərində birgə işləməyin əhəmiyyətini qeyd edib.

Özəl və tamamlayıcı sağlamlıq sığortalarının dövlət səhiyyə sistemini dəstəkləyici roluna diqqət çəkən Yaşar, sığortalıların öz müqavilələrinin əhatə dairəsini dəqiq bilməli olduğunu bildirib. İşəgötürənlərin əməkdaşlara təqdim etdikləri təminatlarla yanaşı, profilaktik sağlamlıq proqramlarını da nəzərə almalarının məhsuldarlıq və korporativ bağlılıq baxımından əhəmiyyətli investisiya olduğunu ifadə edib.

Fərdi Pensiya Sistemi və Avtomatik İştirak Sisteminin uzunmüddətli yığımları dəstəklədiyini bildirən Yaşar, noyabrın 12-nə olan məlumatları açıqlayıb. Belə ki, könüllü fərdi pensiya sistemində təxminən 10,4 milyon iştirakçı və 2,39 trilyon lirəlik fond, avtomatik iştirak sistemində isə təxminən 7,97 milyon işçi və 170 milyard lirəlik fond mövcuddur. Nəticədə hər iki sistem üzrə ümumi fond həcmi 2,56 trilyon lirəyə çatıb.

Fiziki və Rəqəmsal Fasilələrə Qarşı Birlikdə Hazırlaşmaq Lazımdır

Avtomobil parkının köhnəlməsinin istehsal və logistika baxımından risk yaratdığını bildirən Yaşar, xüsusilə kommersiya nəqliyyat vasitələrinin fəaliyyətdən kənarda qalmasının yalnız təmir xərcləri ilə məhdudlaşmadığını, çatdırılma gecikmələrinə və müştəri itkisinə də səbəb olduğunu deyib.

O, müntəzəm texniki xidmət, təhlükəsiz sürücülük və düzgün sığorta təminatının birlikdə nəzərə alınmasının vacibliyini vurğulayıb. Həmçinin elektrikli avtomobillərin yayılması ilə batareyalar, təmir imkanları və enerji doldurma infrastrukturu baxımından yeni sığorta ehtiyaclarının yarandığını qeyd edib.

Kiberhücumların fiziki zərər yaratmadan belə istehsalı və pul axınını dayandıra biləcəyinə diqqət çəkən Yaşar, ortaq proqram təminatı və ya bulud xidməti təminatçısında baş verən fasilənin eyni vaxtda çoxsaylı müəssisələrə təsir göstərə biləcəyini bildirib.

Ehtiyat nüsxələrin yaradılması, girişə nəzarət, əməkdaşların maarifləndirilməsi və sınaqdan keçirilmiş biznes davamlılığı planlarının idarə heyətlərinin gündəliyində yer almalı olduğunu deyən Yaşar, kiber sığorta müqavilələrində məlumatların pozulması, insidentlərə müdaxilə, fəaliyyətin dayanması və xidmət təminatçılarından qaynaqlanan risklərin sığorta təminatına daxil edilməsinin dəqiq qiymətləndirilməsini istəyib.

“İstehsalın Davamlılığı ilə Yanaşı, Ödənişlərin və Alacaqların Davamlılığını da Qorumalıyıq”

Kommersiya alacaqları risklərinə də toxunan Yaşar, istehsalın davamlılığı ilə yanaşı, ödənişlərin və alacaqların davamlılığının da qorunmalı olduğunu bildirib.

Möhlətli satış həyata keçirən müəssisələrin müştərilərinə müəyyən müddətə maliyyə resursu təqdim etdiyini xatırladan Yaşar, alacaqların müəyyən müştərilərdə cəmləşməsinin, ödəniş davranışlarının və uzanan ödəniş müddətlərinin satış və maliyyə komandaları tərəfindən birlikdə izlənilməsini tövsiyə edib. Onun sözlərinə görə, kommersiya alacaqlarının sığortalanması alıcılar haqqında məlumat, risklərin izlənilməsi və maliyyə təminatı vasitəsilə daha düzgün qərarların qəbuluna kömək edir.

Kənd Təsərrüfatı Sığortası Növbəti Mövsümün İstehsalını da Qoruyur

Kənd təsərrüfatında baş verən itkilərin istehsalçıdan qida sənayesinə, oradan isə istehlakçıya qədər uzandığını bildirən Yaşar, 2025-ci ildə Kənd Təsərrüfatı Sığortaları Fondu (TARSİM) çərçivəsində istehsalçılara ümumilikdə 35 milyard lirə məbləğində zərər ödənişi edildiyini açıqlayıb. Bu məbləğin 23 milyard lirəsinin şaxta və don hadisələri nəticəsində yaranan zərərlərlə bağlı olduğunu bildirib.

Fermerin bir mövsüm ərzində gəlirini itirməsinin növbəti il toxum, istehsal vasitələri və maliyyələşməyə çıxışını da çətinləşdirdiyini deyən Yaşar, kənd təsərrüfatı sığortasının ərzaq təminatının davamlılığını dəstəklədiyini vurğulayıb. Eyni zamanda, sığorta ilə yanaşı, sudan səmərəli istifadə, uyğun məhsul seçimi, erkən xəbərdarlıq sistemləri, dayanıqlı istehsal və düzgün saxlama infrastrukturu üzrə investisiyaların da inkişaf etdirilməsinin vacibliyini qeyd edib.

“Sığortaçılıq Olmadan İqlim Dayanıqlılığı Qurmaq Mümkün Deyil”

COP31 çərçivəsində Antalyada yaradılan Sığorta Evində risklərin əvvəlcədən azaldılması yanaşmasını beynəlxalq gündəmə gətirdiklərini bildirən Yaşar, sığortaçılıq olmadan iqlim dayanıqlılığının qurulmasının mümkün olmadığını vurğulayıb.

Türkiyə Sığorta Birliyi və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ətraf Mühit Proqramının Maliyyə Təşəbbüsü tərəfindən təşkil edilən Qlobal Dayanıqlı Sığortaçılıq Sammitində iqlim və təbiət risklərinin modelləşdirilməsi, qabaqlayıcı investisiyalar və beynəlxalq əməkdaşlıq məsələlərinin müzakirə edildiyini bildirib.

Xüsusilə günəş və külək elektrik stansiyaları, eləcə də enerji saxlama layihələrində torpaq sahəsinin seçilməsi, yanğın təhlükəsizliyi və fəaliyyətin dayanması risklərinin layihələndirmə mərhələsində qiymətləndirilməsinin maliyyələşməyə çıxışı da asanlaşdıra biləcəyini deyib.

Sığorta Təminatındakı Boşluqların Azaldılması Üçün Birgə Əməkdaşlıq Çağırışı

Türkiyənin zəlzələ riskinə də toxunan Yaşar təhlükəsiz tikinti, şəhərsalma və yenilənmə, fəlakətlərdən əvvəl maliyyələşmə və kifayət qədər risk bölüşdürmə imkanlarının birlikdə nəzərə alınmalı olduğunu bildirib.

Təbii Fəlakət Sığortaları Qurumunun (DASK) əhatə dairəsinin genişləndirilməsinə yönəlmiş Məcburi Fəlakət Sığortası üzrə işləri vacib hesab etdiklərini qeyd edən Yaşar, fəlakətlərə qarşı dayanıqlılığın dövlət və özəl sektorun ortaq məsuliyyəti olduğunu vurğulayıb.

O, qarşıdakı dövr üçün üç əsas fəaliyyət istiqamətini belə sıralayıb:

  • Risk məlumatlarının və modelləşdirmə imkanlarının inkişaf etdirilməsi;
  • Sığorta təminatındakı boşluqların azaldılması;
  • Gələcək investisiyaların sığortalana bilməsi imkanlarının gücləndirilməsi.

Yaşar həmçinin parametrik sığorta və fəlakət risk fondları vasitəsilə sığorta təminatına çıxışın genişləndirilməsinə, təmiz enerji və dövri iqtisadiyyat investisiyaları üçün uyğun risk bölüşdürmə mexanizmlərinin yaradılmasına diqqət çəkib. O, müəssisələri aktivlərinin dəyərini, kritik təchizatçılarını, rəqəmsal asılılıqlarını, fəaliyyətin dayanma müddətlərini və sığorta təminatlarını mütəmadi nəzərdən keçirməyə çağırıb.

Əməkdaşların sağlamlıq, qulluq və pensiya ehtiyaclarının da korporativ dayanıqlılığın bir hissəsi kimi qiymətləndirilməsinin vacibliyini vurğulayan Yaşar sonda belə deyib:

“Risk planını yalnız ildə bir dəfə, sığorta müqaviləsi yenilənərkən açılan sənədə çevirməyin”.

O, sığorta sektorunun 2030-cu il üçün müəyyən etdiyi 50 milyard dollarlıq sığorta haqqı istehsalı hədəfinin daha çox insanın və müəssisənin kifayət qədər sığorta təminatına qovuşması məqsədi ilə birlikdə qiymətləndirildiyini də qeyd edib.

Müəllif Hüquqları

Sığortalı Azərbaycan – “Sigorta Medya” nəşridir. Bütün hüquqlar qorunur. Platformamız vasitəsilə fərdi sığorta və korporativ sığorta növləri, o cümlədən həyat sığortası və könüllü pensiya sığortası haqqında ən son xəbərləri izləyə bilərsiniz. Regionun sığorta gündəmini izləmək üçün Sigorta Medya Türkiye səhifəsini də ziyarət edə bilərsiniz.

BIR CAVAB BURAXIN

şərhinizi daxil edin!
Buraya adınızı daxil edin